Anne Karnında Boyu Belirleyen Etkenler
Anne karnında büyümeyi, rahim içi ortam, genetik etkenler, hormonlar ve büyüme faktörleri gibi etmenler etkilemektedir. Embriyodaki gelişimin ilk basamakları “homeoboks” denen bir dizi gen tarafından ayarlanıyor. Eğer bu genler düzgün çalışmazsa boy kısalığı hastalığı ortaya çıkabilmektedir. Anne karnında hormonlar, beslenme, bebeğe sağlanan oksijen miktarı ve büyüme faktörleri gelişmeyi etkilemektedir. İnsülüne benzeyen büyüme faktörleri (IGF), hücre çoğalmasını artırıp, farklılaşmayı uyararak büyümeyi sağlayan en önemli moleküllerdir. Bu faktörlerin salgılanmasını sağlıyan etkenlerse bebeğe giden oksijen miktarı ve beslenmedir. Kan şekerindeki artış insülin salgılanmasına ve bununla beraber IGF sentezlenmesine yol açıyor. Bu etmenler dışında birde “epidermel büyüme faktörü”, “fibroblast büyüme faktörü”, endotelin, ve insülin gibi moleküllerde büyümeyi kontrol ediyor. “Leptin” denilen diğer bir molekül ise anne karnındaki bebeğin beslenmesini düzenliyerek büyümesini kontrol ediyor. Hamileliğin ikinci yarısında, testosteron ve östrojen gibi hormonların büyüme üzerindeki etkisi görülüyor. Östrojenler bebeğin kemik gelişimini hızlandırıyor. Erkek bebeklerde daha yüksek düzeyde bulunan testosteron, erkeklerin daha yüksek doğum ağırlığına sahip olmalarını sağlıyor.
Organların oluştuğu ilk 3 ay annenin beslenmesi oldukça önemlidir. Bu dönemde kötü beslenen annelerin bebekleri daha düşük doğum ağırlığına sahip oluyor ve enfeksiyonlara daha kolay yakalanıyorlar. Demir eksikliğine bağlı kansızlığı olan annelerin bebekleri, demir depoları eksik olarak doğuyor, iyot eksikliği olanlarınkiyse guatırlı doğuyor. Rahim içerisindeki yapısal anormallikler gelişme problemlerine sebeb olurken gebelik süresince kullanılan ilaçlar, röntgen ışınları, darbeler, geçirilen enfeksiyonlar, hormonal bozukluklar, yüksek tansiyon, kalp ve akciğer hastalıkları da bebekte gelişme geriliğine yol açıyor. Anne karnında bebeği besliyen ve ona oksijen sağlıyan plasenta bozukluğuda gelişme geriliğine, erken ya da ölü doğuma neden olabilir.

Yorum Yaz